वीरगंज । मनसुनको पूर्वसन्ध्यामा बाढीजन्य जोखिम न्यूनीकरणका लागि वीरगंज महानगरपालिकाले नगर क्षेत्रभित्र रहेका मुख्य तथा सहायक नालाहरूको सफाइ अभियानलाई तीव्र बनाएको छ । लामो समयदेखि अवरुद्ध रहेका नालाहरूको सरसफाइ र अतिक्रमण हटाउने कार्यलाई प्राथमिकता दिइएको महानगर स्रोतले जनाएको छ।

मंगलबार महानगर प्रमुख राजेशमान सिंहको नेतृत्वमा वडा नं. ११ र १३ अन्तर्गत पर्ने मुख्य नालाहरूको स्थलगत अनुगमन तथा निरीक्षण गरिएको थियो । टोलीले अल्पाइन स्कुल हुँदै श्रीपुर क्षेत्रसम्म फैलिएको नालाको अवस्थाको अध्ययन गरेको थियो ।

निरीक्षणमा नाला अतिक्रमणमा परेको, नियमित सफाइ नभएकाले पानीको निकास अवरुद्ध भएको र बाढीको समयमा जलजमावको समस्या देखिएको पाइएको छ । अनुगमनका क्रममा स्थानीय बासिन्दाले घरभित्रसम्म पानी पस्ने, दुर्गन्ध फैलिने र स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पर्ने समस्या सुनाएका थिए ।

स्थानीयको गुनासो सुनेपछि महानगर प्रमुख सिंहले तत्काल नाला सफाइ र अतिक्रमण हटाउने निर्देशन दिनुभएको छ । उहाँले भन्नुभयो, “स्थानीयको समस्या समाधानका लागि आवश्यक सम्पूर्ण प्रक्रिया अघि बढाइनेछ । दीर्घकालीन रूपमा फोहर व्यवस्थापन र नाला संरक्षणसम्बन्धी योजना पनि निर्माण गरिनेछ ।”

अनुगमन टोलीमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अरबिन्द लाल कर्ण, वडा नं. ११ का अध्यक्ष अजय चौरसिया, वडा नं. १३ का अध्यक्ष हिरालाल गिरी, सरसफाइ प्रमुख सर्फुदिन अन्सारी, प्राविधिक सल्लाहकार प्रकाश अमात्यलगायतको उपस्थिति थियो ।

महानगरले आगामी दिनमा अन्य जोखिमयुक्त क्षेत्रहरूको पनि अनुगमन गर्दै तत्काल समाधान र पूर्वाधार सुधारमा जोड दिने जनाएको छ ।

वीरगंज । वीरगंजको ठाकुरराम बहुमुखी क्याम्पसमा रक्तदान कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा एक महिला सहित ६१ जनाले रक्तदान गरेका छन् ।

स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनका सभापति राजकुमार यादवको अध्यक्षता तथा नेपाली कांग्रेसका युवा नेता अरविन्द गुप्ताको प्रमुख उपस्थितीमा सम्पन्न कार्यक्रममा ठाकुरराम क्याम्पसका प्रमुख रञ्जित प्रसाद यादव, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी पर्साका सभापति बृजकिशोर पटेल, प्राध्यापक संघका पूर्व सभापति प्रमोद कुशवाहा, जसपा पर्साका अध्यक्ष रामनरेश यादव, पूर्व स्ववियु सभापति वैकुण्ठ श्रीवास्तव, समाजसेवी प्रकाश उपाध्याय, वीरगञ्ज कपडा बैंकका अध्यक्ष तथा सञ्चारकर्मी लालबाबु सिंह लगायतको उपस्थिती रहेको थियो ।

वीरगंज क्षेत्रमा रगतको बढ्दो अभाव र रक्तसञ्चार केन्द्रको आग्रहलाई मध्यनजर गर्दै यो अभियान सञ्चालन गरिएको सभापति यादवले जानकारी गराए । “रक्तदान नै जीवनदान हो,” उनले भने, “यसले न्यानो मानवता र सामाजिक सहकार्यको भावनालाई बलियो बनाउँछ ।”

रक्तदान गर्नेहरुमा प्रीती पटेल, राहुल सिंह राजपुत, जय नेपाल चौरसिया, राजु पटेल, गुड्डु पटेल, सकलेन मुस्ताक, आलोक सिंह, रिकेश यादव, इम्तियाज हुसेन लगायत रहेको रक्तसञ्चार केन्द्र वीरगंजका प्राविधिक प्रमुख सौरभराज पाण्डेले जानकारी दिए ।

वीरगंज । वर्षौंदेखि बीरगंजको घण्टाघर नजिकैको विपी उद्यानमा अनियमित रूपमा सञ्चालनमा रहेको तरकारी बजार अन्ततः व्यवस्थित रूपमा छपकैयास्थित सार्वजनिक जग्गामा स्थानान्तरण हुने भएको छ ।

वीरगंज महानगरपालिकाले स्थानान्तरणको प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको जनाएको छ । महानगरका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अरविन्दलाल कर्णका अनुसार, वडा नम्बर २ स्थित रेल्वे रोडसँग जोडिएको ३२ कठ्ठा सार्वजनिक जग्गामा नयाँ तरकारी बजार निर्माण गरिएको हो ।

बजारका लागि सटरसहितको सेड, शौचालय, वाउण्ड्री वाल जस्ता पूर्वाधारहरू महानगरकै बजेटमा निर्माण गरिएको छ । नवनिर्मित सेडलाई व्यवस्थापन गर्न छिट्टै टेण्डरमार्फत ठेक्कामा दिने तयारी भइरहेको र त्यसपछि विपी उद्यानमा रहेको बजारलाई पूर्ण रूपमा स्थानान्तरण गरिने प्रशासकीय अधिकृत कर्णले जानकारी दिए ।

ओमप्रकाश चौधरी
सेढवा । रोहिनी नक्षत्र शुरु भएपछि पर्साका ग्रामीण किसानहरुले बर्षे धानबालीको बीऊ राख्न शुरु गरेका छन् । बर्षे धानबाली अन्तर्गत भदैय तथा अगहनी बालीमा पर्ने सोना सारो, मनी मन्सुली, सोना मन्सुली तथा बिभिन्न हाईब्रिड जातका बीऊ किसानहरुले राख्न शुरु गरेका छन। पाच अगाडी यस क्षेत्रमा परेको बर्षाका कारण ब्याडमा सिचाई गर्न नपरेको र सो बर्षाले सिचाईको सहाराले किसानहरुले बिऊ राख्न थालेका छन् ।

तर पछिल्ला वर्षको तुलनामा यस पाली ब्याडमा बीऊ राख्ने कार्य छिटो भएको जिराभवानी गाँउपालिका वडा नं २ सेढवा निवासी किसान अमृत चौधरीले बताए । अहिले राखेको धानको बीऊ २०/२५ दिनपछि अर्थात असार महिनाको पहिलो सातामा रोपाईको लागि तयार हुने किसान चौधरीले बताए । उनकाअनुसार बिगतमा जेठ २० गते पछि बीऊ राख्ने र असार १५ गते पछि किसानहरुले रोपाई गर्दै आएका थिए ।

धानबालीको लागि किसानहरु भारतीय बजारमा निर्भर
पर्साका अधिकांश किसानहरु धानबालीको उन्नत जातको बीऊका लागि भारतीय बजारमा धाउनु परेका छन् । किसानहरुले बीऊ खरिदका लागि नरकटियागंज, भंगहा, इनरवा, मैनाटाड, भेलाही, सिकटा तथा बेतिया लगायतका भारतीय बजारमा जाने क्रम जारी रहेका छन् । किसानहरुले नेपाली बजारमा उचित दाममा बीऊ उपलब्ध भएको भन्दै भदैई तथा अगहनी धानको बिभिन्न ब्राडका बीऊ खरिदका लागि भारत तिर जाने गरेका बताएका छन् ।

भारतीय रुपैयाको सटहीमा किसान ठगिदै

उचित मूल्य तथा गुणस्तर बीऊ खरिदका लागि भारतीय बजारमा किसानहरु भारतीय रुपैयाको सटहीमा ठगिदै आएका छन् । नेपाली रुपैयालाई भारतीय रुपैयामा रुपान्तरण गर्दा एक सय साठी नेपाली रुपैया बराबर एक सय भारतीय रुपैया हुने भएपनि भारतीय व्यापारीहरुले एक सय भारतीय रुपैयाका लागि एक सय पैसठी नेपाली रुपैया सम्म लिने गरेका छन् ।

सरकारले सिफारिस गरेको धानको बीऊप्रति किसानको आकर्षण घट्दो

नेपाल सरकारले नेपाली किसानका लागि सिफारिस गरेका स्वदेशी तथा भारतीय बिभिन्न कम्पनीको बीऊ प्रति किसानको आकर्षण घटेको छ । बीऊ बिजन गुणस्तर नियन्त्रण केन्द्र हरिहर भवन ललितपुर किसानका लागि चैते धानबालीमा सात वटा र बर्षे धानबाली अन्तर्गत एक सय ६८ जातका उन्नत तथा हाई ब्रिड जातको बीऊ सिफारिस गरेको छ । तीमध्ये चैते धानबाली अन्तर्गत हर्दिनाथ – १ जातका धानबाली र एकदमै न्यून हाईब्रिड जातको बीऊ नेपाली किसानहरुले लगाउने गरेका छन् ।

सरकारले सोना मन्सुली, भदैई मन्सुली, मनी मन्सुली तथा अन्य हाईब्रिड जातको बीऊ सिफारिस नगरे पनि यी जातका धानबाली किसानको रोजाईमा पर्दै आएको छ । सरकारले सिफारिस गरेका बीऊ अत्यधिक महंगो तथा उत्पादन सन्तोषजनक नभएको भन्दै किसानहरु यी बालीहरु लगाउदै आएका छन् । पर्सा जिल्लाको धान खेती योग्य भएको जग्गामध्ये ९० प्रतिशत भन्दा बढि क्षेत्रफलमा यी धानबालीको खेती हुदै आएको छ ।

अबैधानिक रुपमा सिफारिस नभएका बीऊ बिजनको बिक्री बितरण

नेपाल सरकारको सिफारिस बिना नै कतिपय भारतीय बीऊ बिजनको खुलेयाम बिक्री बितरण भइरहेको छ । विभिन्न भारतीय कम्पनीले उत्पादन गरेका बीऊ बिजन सरकारको अनुमति बिना नेपाली बजारमा बिक्री भएका पाईन्छ । नेपाली किसानको रोजाईमा समेत परेका भदैई मन्सुली, मनी मन्सुली तथा सोना मन्सुली जातको धानको बीऊ सरकारको सिफारिस बिना नै व्यापारिक संस्थाहरुले बिक्री बितरण गरी रहेका छन् । नेपाल सरकारकै मातहतमा रहेका पर्साका अधिकांश स्थानीय सरकारले समेत सिफारिस प्राप्त गर्न नसकेका यी जातका धानका बीऊ ५० प्रतिशत अनुदानमा आम किसानहरुलाई वितरण समेत गरि रहेका छन् ।

यस सम्बन्धमा कृषि ज्ञान केन्द्र पर्साका सूचना अधिकृत उमेश थापाले बीऊ बिजन गुणस्तर नियन्त्रण केन्द्रको अनुमति बिनाको बीऊ बिक्री गर्न नमिल्ने बताए । सिमा क्षेत्रमा रहेका किसानहरुले आफै खरिद गरी प्रयोगमा ल्याउनु फरक कुरा भएको भन्दै कुनै संस्थाले आयात गर्नु र पालिकाले खरिद गरी किसानलाई बितरण गर्नु अवैधानिक भएको अधिकृत थापाले बताए । तर संघ सरकारले यी अबैधानिक कार्यको नियन्त्रणका लागि कुन निकायलाई जिम्मेवारी दिएको यकिन नभएको अधिकृत थापाले बताए ।

वीरगंज । वीरगंज महानगरपालिका मेयर राजेशमान सिंहको नेतृत्वमा आर्थिक पारदर्शितातर्फ उल्लेखनीय प्रगति गर्न सफल भएको छ । महालेखापरीक्षकको कार्यालयले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो प्रतिवेदनले वीरगंजमा बेरुजु रकम उल्लेख्य रूपमा घटेको देखाएको हो ।

२०७८÷७९ मा ६७ करोड ७८ लाख १० हजार रुपैयाँ रहेको बेरुजु रकम क्रमिक रूपमा घट्दै २०७९÷८० मा ५० करोड ९१ लाख ५० हजारमा सीमित भयो । सोही वर्षमा पेश्की बेरुजु समेत झरेर ७८ लाख ८१ हजार रुपैयाँ मात्र देखिएको थियो ।

गत आर्थिक वर्ष २०८०÷८१ मा भने वीरगंजको बेरुजु झनै घट्दै २२ करोड ७५ लाख ३३ हजार रुपैयाँमा सीमित भएको छ । यसमध्ये पेश्की बेरुजु त झनै न्यून हुँदै ५१ लाख ५० हजार रुपैयाँमा झरेको छ ।

६ अर्ब २८ करोड १६ लाख ५१ हजार रुपैयाँ बराबरको रकमको लेखापरीक्षण हुँदा जम्मा ३.६२ प्रतिशत मात्र बेरुजु देखिनु वीरगंजको आर्थिक सुशासनको प्रमाण भएको विश्लेषण गरिएको छ ।

महानगरका आन्तरिक लेखा परीक्षक हरिशंकर कुर्मीले खर्च प्रक्रिया पारदर्शी र विधिसम्मत बनेकोले बेरुजु घट्न सकेको बताए । कुर्मीका अनुसार कर्मचारीहरूले कार्यविधि पूर्ण पालना गरेका छन् भने वर्तमान जनप्रतिनिधिहरूबाट अनावश्यक दबाब पनि परेको छैन ।

मेयर सिंहले आफूले कुनै पनि भुक्तानी प्रक्रियामा हस्तक्षेप नगरेको स्पष्ट पार्दै, “कानुन, नियम र प्रक्रिया अनुसार मात्रै काम गर्न निर्देशन दिने गरेको छु,“ भने । उनले थपे, “बेरुजु कम गर्दै जनविश्वास जित्नु हाम्रो प्राथमिकता हो ।”