Date
शुक्र, मंसिर ४, २०८३
Fri, November 20, 2026
Home Blog Page 804

बारामा हातीकाे आक्रमणले एक जनाकाे ज्यान गयाे

0

वीरगंज । बाराको कलैयामा जंगली हात्तीको आक्रमणमा परी एक जनाकाे मृत्यु भएको छ ।

हातीकाे आक्रमणले कलैया उपमहानगरपालिका–२ अवधापुरका ४५ वर्षीय रामदेव पटेलकाे शुक्रबार बिहान ८ बजे मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाराका प्रवक्ता एवम् प्रहरी नायव उपरिक्षक गौतम मिश्रले वताए ।

खेतमा काम गर्न गएका बेला उनलाई हात्तीले आक्रमण गरेको थियो । हातीकाे आक्रमणले गम्भिर घाइते उनकाे अस्पताल लैजादा गर्दा बाटो मै मृत्यु भएको मिश्रले बताए ।

मानव बस्तीभन्दा करिब १५ किलोमिटर टाढा रहको पर्सा राष्ट्रिय निकुन्जको जंगलबाट हात्ती गाँउ तर्फ गई पटेलमाथी आक्रमण गरेको जानकारी मिश्रले दिए ।

बिहान खेतमा धान रोपाईको लागि खेतको आली मिलाउँदै गरेको समयमै उखुबारीबाट अचानक आएकाे हात्ती सुढसँग पटेलमाथी आक्रमण गरेको स्थानीयले बताएका छन् ।

पटेलमाथी आक्रमण गर्ने हात्ती गाँउकै वरीपरि रहेको तथा हात्तीलाई जगंल तर्फ लगनको लागि निकुन्जको टोलीलाई जानरकारी गराएको प्रहरी नायव उपरीक्षक मिश्रले जानकारी दिए ।

अनलाईन कक्षाले बालबालिकाको मनोविज्ञानमा पारेको प्रभाव

0

-माधुरी महताे / 

कोरोना भाईरसको संक्रमणको पहिलो लहरमा चैत महिनाको पहिलो हप्तादेखि बारा लगायत देशभरी औपचारिक शिक्षाको माध्यम करीब ८ महिना ठप्प रहयो र त्यसपछि दोश्रो लहर चलेको बेला हालपनि करीब २ महिनादेखी विधालय पुर्ण रुपमा बन्द नै छ । एकातिर कोरोना भाईरस माहामारीका कारण ज्यान जोगाउन उतिक्कै आवश्यक छ भने अर्कातिर पढाइ पनि उत्तिकै आवश्यक र महत्वपुर्ण छ । विगत केही महिनादेखी बन्द भएको शैक्षिक क्षेत्रलाई लिएर अभिभावक वर्गमा चिन्ता छाउनु स्वाभाविक नै हो । कतिपय विद्यालय, शैक्षिक संस्थाहरूले इन्टरनेटको माध्यमबाट शिक्षणलाई निरन्तरता दिने प्रयासमा देखीन्छन् जुन सबैका लागि सम्भव देखीदैन । केही विद्यार्थी त्यो पनि शहर बजारमा सीमित त्यस्ता कक्षाले ग्रामीण भेगका विधार्थीलाई छुन सकेको अवस्था छैन ।
कोरोनाले बारा जिल्लाको मात्रै नभई लाखौ–लाख बालबालिकाहरुको शिक्षामा असर पारेको छ । अझ तेश्रो लहरको जोखीमका विच मानिसहरु बाँच्न बाध्य भएका छौँ ।  यसको असरले देश र स्थानीय स्तरमा अर्थतन्त्रमा असर गरेकै छ भने शैक्षिक क्षेत्रलाई पनि यसले दुरगामी क्षती पुर्‍याइरहेकाे छ ।
यति बेला स्थानिय तहका कतिपय विद्यालयहरु क्वारेन्टाइनको रुपमा प्रयोग भएका छन् । भने परीक्षार्थीहरु बर्ष भरी पढेर अन्तमा परीक्षा दिन नपाउँदा निराश बनेको देखीन्छन् । वर्तमान अवस्थालाई हेर्दा धनीहरुका लागि मात्र अनलाइन कक्षा र गरीबका लागि अभिसाप बनेको महशुश हुन्छ । सरकारले स्थानीय तहमा शिक्षण सिकाई विधीबाट विधार्थीको पठपाठन निरन्तरता दिन भनेपनि अझ शहर र ग्रामीण भेगमा विधुत, ईन्टरनेटको पहुँचमा भएको बिभेदले अझ बालबालिकाहरु विचको भेदभावलाई उजागर गर्छ ।
तसर्थ कोरोना महामारीले निम्त्याएको लकडाउनका कारण विद्यालय खोल्ने अवस्था नभएको र घरबाटै भइरहेको भर्चुअल शिक्षामा विद्यार्थीको सहभागिता न्यून भएको, सबै विद्यार्थीसँग पहुँच नभएको र प्रभावकारी पनि हुन नसकेको भन्दै यसलाई व्यवस्थित गर्न सरोकारवालाले जोड दिन्छन् ।
 
त्यसैमा वर्षौदेखि शिक्षकहरुले चक डस्टर समातेर पढाएपनि अहिले रेडियो, टेलिभिजन, जुमबाट पढाउने काम उनीहरुकै लागि नौले महशुश भईरहेको बेला विधार्थीका लागि झनै चुनौतिपूर्ण रहेको तथा विद्यार्थी, अभिभावक र भौगोलिक अवस्था अनुसार विद्यार्थीको मनोविज्ञानमा समेत असर परेको देखीन्छ ।
 
शिक्षण सिकाईको कुनै विधी नभएका स्थानमा अभिभावक चिन्तित
 
कोरोना कहरका कारण विद्यालय बन्द भएपछि पढाइको बैकल्पिक ब्यवस्था नगरिँदा बाराका बालबालिकाहरुको दैनिकी खेलेर बित्ने गरेको अभिभावकहरुले गुनासो गरेका छन् । बारा जिल्लाको ग्रामीण भेगमा कुनैपनि पालिकाले बैकल्पिक शिक्षण सिकाइ अगाडि बढाउन नसकेको पाईएको छ ।  
 
कोरोना भाईरस संक्रमणको कहरका कारण लामो समयसम्म विधालय बन्द भएपछि शहर बजार लगायत ग्रामीण भेगका बालबालिकाहरू प्रभावित भएको तथा हाल पढाई तिर ध्यान नै जान नसेकेको अभिभावकहरुको गुनासो छ ।
 
त्यस्तै ग्रामीण भेगका आर्थिक अवस्था कमजोर भएका परिवारका बालबालिकाहरू भने घरपरिवारका सदस्यहरूलाई व्यापार र घरायसी, कृषि काममा सघाउँदै आएको अभिभावकहरु बताउँछन।
 
कतिपय नगरपालिका र गाउँपालिकाहरुले अहिलेसम्म वैकल्पिक शिक्षाको बारेमा छलफल समेत नगरेका पाईएको छ । बारामा मात्र नभई प्रदेश २ कै अधिकाशं जिल्लाका बिद्यालयहरुले अनलाइन कक्षा संचालन गर्न नसकेका तथा नयाँ शैक्षिक सत्र पनि स्पष्ट नभएका कारण बैकल्पिक शिक्षणको बिषयमा अलमल देखिएको शिक्षकहरुको दाबी छ ।
अनलाईन शिक्षा कति प्रभावकारी कति हानीकारक
 
यसरी बाल मनोविज्ञानलाई ख्यालै नगरी विद्यार्थीलाई अनलाइन शिक्षाका नाममा इलेक्ट्रोनिक डिभाइसमा राख्नु स्वास्थ्यका लागि हानिकारक रहेको पनि बताईन्छ । अधिकाशं विधालयहरुमा त हालसम्म बालमनोविज्ञान बुझेर पढाउने काम हुन नसकेका बेला वैकल्पिक शिक्षाका नाममा बालबालिकालाई पढाउन लगाउनु उनीहरुका लागि फाइदाभन्दा घाटा हुन सक्ने तर्फ पनि विज्ञहरुले सचेत गराएको पाइन्छ ।  
अनलाईन शिक्षामा उचित मापदण्ड नअपनाउन सक्दा बालमनोविज्ञानलाई गम्भिर असर समेत पर्न सक्ने विज्ञहरु भन्छन् । तर शिक्षा मन्त्रालयको शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्र भने लकडाउनको बेला पनि वैकल्पिक माध्यमबाट पठनपाठनलाई निरन्तरता दिन ‘वैकल्पिक प्रणालीबाट विद्यार्थीको सिकाई सहजीकरण निर्देशिका २०७७’ जारी गरिएको बताएको छ । निर्देशिका अनुसार नै असार १ गतेदेखि रेडियो, टेलिभिजन, अनलाईनमार्फत पठनपाठन भइरहेको छ ।
ग्रामीण क्षेत्रका सबै विद्यार्थीका हातमा इन्टरनेट चल्ने मोबाइल नभएको तथा आर्थिक अवस्था न्युन भएको कारण दुई छाक टार्न धौ धौ परीरहेको बेला ईन्टरनेट सहितको मोबाईलको व्यवस्था गर्न त्यस्ता परिवारका लागि मुस्किल मात्रै होईन असम्भव छ । यसका कारण त्यस्ता बालबालिका विधार्थी मात्र होईन अभिभावकको मनोविज्ञानमा समेत असर परेको छ । इन्टरनेटको पहुँच नभएका कारणले नै विद्यार्थीहरूले पढाइमा सहभागी हुन नपाउँदा उनीहरु निराश बन्छन् र पढाई छोड्न समेत बाध्य हुने गरेका छन् ।
यता शहरमा अनलाईन मार्फत जोडीने विधार्थीहरुलाई भने आफ्नै समस्या र पीडा छ । अनलाईनमा जोडीएकाहरुको प्रत्येक घरमा एक बच्चा नै छन् भन्ने हुँदैन । यदी घरमा २ वा सो भन्दा बढी बालबालिका भए एउटा मोवाईल वा ल्यापटपले धान्न नसकिने अवस्था हुँदा शहरमा समेत बालबालिकाको शिक्षण सिकाईमा विजोग देखीन्छ । त्यसमा पनि इन्टरनेट बेला बेला अवरुद्ध हुँदा बालबालिकाहरुको शिक्षण अवधिको विचमै कनेक्सन टुटेपछि त्यसपछि केही नबुझिने अवस्थाले खासै राम्रो प्रभाव परेको देखीदैन । जसका कारण बालबालिकाहरु रिसाउने, टोलाउने, चिन्ता लिने लगायतका समस्याहरु द्येखा पर्ने गरेको मनोवैज्ञानिक बताउँछन् ।
तर हालको अवस्थामा बैकल्पीक शिक्षण सिकाई विधी बाहेक कुनै विकल्पले काम नगर्ने कुरा पनि सत्य नै हो ।
तसर्थ अनलाईन कक्षालाई प्रभावकारी बनाउन सके सबै किसिमको अवस्थाका बालबालिकाहरुलाई विभेद रहीत समान पहुँचमा शिक्षण सिकाई विधीबाट पढाउन सक्दा केही नहुनु भन्दा केही हुनु नै बेश भने झै केही हदसम्म सकारात्मक सावित हुने देखीन्छ ।  
 
यसका लागि के गर्न आवश्यक
 
यसका लागि सबै भन्दा पहिले संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकार लगायत सम्बन्धित सरोकारका निकायका बिचमा समन्वय गरेर निःशुल्क इन्टरनेट सुविधा शहर देखी गाउँगाउँसम्म पुर्याउने योजनाका साथ अगाडी बढ्न आवश्यक देखीन्छ भने नियमित विद्युत आपूर्तिका लागि पनि समन्वय गर्न आवश्यक छ ।
पहुँच वा मोबाइल डाटा दुवै अवस्था नहुनेका विषयमा विशेष ध्यान दिएर मात्र औपचारिक रूपमा यो अनलाइन शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सकिन्छ वा इन्टरनेटको सुविधा नभएको क्षेत्रमा रेडियो, टेलिभिजन मार्फत पढाउन सकिन्छ की । बालबालिकाले मोबाइल, सामाजिक संजाल वा ईन्टरनेट चलाउँदा अभिभावकले निगरानी राख्न पनि उतिक्कै आवश्यक हुन्छ ।
 
अन्त्यमा अनलाईन कक्षा भनेको विद्यार्थी–शिक्षकबीच पठनपाठनबारे दोहोरो छलफल हुनु हो । यसरी अडियो भिडियो दुवैमा विद्यार्थी–शिक्षकबीच अन्तरक्रिया गरी पठनपाठन गर्न भने अनलाइन शिक्षण नै चाहिने हुँदा शिक्षण सिकाईको परिपाटीमा समय अनुसार परिवर्तन गर्न सकिन्छ । र हरेक अभिभावक र विद्यालयले यसतर्फ सोच्न जरुरी देखीन्छ ।
 
त्यसैले विधार्थीको मनोविज्ञानमा असर नपर्ने गरी विद्यार्थीको वर्गीकरण  सहितको अनलाइन शिक्षणका लागि योजना बनाएर बिस्तारै ‘पाइलट प्रोजेक्ट’का रुपमा सञ्चालन गर्दा राम्रो हुने धेरैको भनाई छ ।
 
बारा जिल्लामा बालबालिकाको अनलाईन शिक्षाको अवस्था र व्यवस्थाबारे जिल्ला समन्वय समिति मार्फत शिक्षाको लागि राष्ट्रिय अभियान अन्तगर्त लेखीएको लेख हो ।

जिराभवानीमा घर डुबानमा परेकाहरुलाई राहत वितरण

0

वीरगंज । पर्साको जिराभवानी गाउँपालिकाकाे वडा नं. १ पिपरा र बलुवामा घर डुबानमा परेकाहरुलाई गाउँपालिकाले राहत वितरण गरेकाे छ ।

आविरल बर्षाका कारण डुबारनमा परेका १८ घर धुरीलाई गाउँपालिकाले राहतमा खाद्य सामग्री र त्रिपाल वितरण गरेकाे हाे ।

गाउँपालिकाबाट ३० किलो चामल, १ किलो तेल, १ किलो दाल, १ किलो नुन, आधा किलो सोयाबिन र एउटा त्रिपाल प्रति घर दुरीलाई राहत वितरण गरिएकाे गाउँपालिकाका कर्मचारी सराेज दासले वताए ।

वडा नं. १ का वडाध्यक्ष सेख नुमान आजमकाे अध्यक्षतामा भएकाे राहत वितरण कार्यक्रममा गाउँपालिका स्वास्थ्य संयोजक सफिकुल अन्सारी, उपेन्द्र गाैराे, सशस्त्र प्रहरीका इन्स्पेक्टर केदार राई लगायतकाे उपस्थिती रहेकाे थियाे ।

प्रसाैनीमा स्वास्थ्य चाैकीकाे स्थापना, उपाध्यक्ष गुप्ताले गरिन उद्घाटन

0

वीरगंज । पर्साकाे बिन्दवासिनी गाउँपालिका वडा नं. ५ टोल प्रसौनीमा स्वास्थ्य चौकीको स्थापना गरिएकाे छ । प्रसाैनीस्थित विद्यालयकाे पुरानाे भवनकाे मर्मत गरि स्वास्थ्य चाैकीकाे स्थापना गरिएकाे हाे ।

स्थापना गरिएकाे स्वास्थ्य चाैकीकाे एक कार्यक्रमकाे बिच बिहिबार बिन्दवासिनी गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष किरण देबी गुप्ताले उद्घाटन गरिकी छन् ।  

 स्वास्थ्य चाैकी उद्घाटन कार्यक्रमलाई सम्बाेधन गर्दै उप प्रमुख गुप्ताले प्रसाैनीमा स्वास्थ्य चाैकी स्थापनाले प्राथमिक उपचारकाे लागि गाउँवासीलाई सजिलाे हुने वताइन । उनले वडा नं. ५ काे बटसाैरामा रहेकाे स्वास्थ्य चाैकी प्रसाैनीबाट टाढा भएका कारण प्रसाैनी गाउँवासीकाे सहजताकाे लागि प्रसाैनी मै स्वास्थ्य चाैकी स्थापना गरिएकाे वताइन ।

स्थापना भएकाे स्वास्थ्य चाैकीका एक जना हेल्थ एसिसटेन्ट, एक जना अनमी सहित ३ जनाले सेवा दिने जानकारी गराइन ।

वडाध्यक्ष सुकदेव राउत अहीरको अध्यक्षतामा भएकाे स्वास्थ्य चाैकी उद्घाटन कार्यक्रममा नि. प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत मुन्ना साह रौनियार, स्वास्थ्य संयोजक नरेश चौहान, नेपाली कांग्रेसका नेता बब्लु गुप्ता, याेजना शाखा प्रमुख सिताराम पण्डित, शहकारी तथा कृषि शाखा प्रमुख रमेन्द्रनाथ तिवारी लगायतकाे उपस्थिती रहेकाे थियाे ।

प्रतिगमन विरुद्ध प्रधानमन्त्री ओलिको पुत्ला दहन

0

वीरगंज । नेकपा (माओवादी केन्द्र) निकट विद्यार्थी संगठन अखिल क्रान्तिकारीले सर्लाहीको नवलपुरमा  प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलिको पुत्ला दहन गरेको छ ।

प्रतिगमनको विरुद्धमा देश व्यापी आन्दाेलनकाे कार्यक्रम अन्तर्गत सर्लाहीमा पनि प्रधानमन्त्री ओलीकाे पुत्ला दहन गरिएकाे अखिल क्रान्तिकारी प्रदेश नं. २ का सह संयाेजक प्रभाकर गुप्ताले वताए ।

पुत्ला दहन कार्यक्रममा अखिल क्रान्तिकारी प्रदेश नं. २ का सह संयोजक बिश्वमणि थापा, केन्द्रिय सदस्य संजय कुमार महतो, विद्यार्थी स्वयंसेवक बिभागका प्रदेश सह-संयोजक किरण श्रेष्ठ, सर्लाही जिल्लाका सह संयोजक रन्जित सहनी लगायतको सहभागिता रहेको थियो ।

 प्रधानमन्त्री केपी ओलीले संसद विघटन गरेको विरोधमा विपक्षी गठबन्धनका विद्यार्थी संगठनहरु आन्दोलित भएका छन् ।

खोलामा डुबेर बेपता भएका बालककाे शव फेला

0

वीरगंज । पर्साकाे पोखरिया नगरपालिकामा खोलामा डुबेर बेपता भएका बालककाे शव फेला परेको छ ।

सशस्त्र प्रहरी कुहिनाटारबाट आएको घोटा खोरटोली, इलका प्रहरी कर्यालय पोखरियाको टोली, सशस्त्र प्रहरी पोखरियाको टोली र स्थानीय युवाहरु संयुक्त खोजीमा बिहिबार शव फेला परेको हाे ।

पोखरिया नगरपालिकाको वडा नंबर ७ गोबिन्दपुर नजिक धुताहा खोलामा डूबेको स्थानबाट ३ किलोमीटर पर शव फेला परेको इलका प्रहरी कर्यालय पोखरियाका प्रहरी निरीक्षक दीपक थापाले बताए ।

पोखरीया नगरपालिकाको वडा नम्बर ९, शिवबर्वा बस्ने राजेन्द्र महतो तात्वाका १३ वर्षीय छोरा राजु महतो तात्वा खाेलामा डुबेर वेपता भएका थिए ।

पोखरीया नगरपालिका वडा नम्बर ७ रानीगञ्ज र रहरीया गाउँको बीचमा बग्ने धुताहा खोलाले उनलाई मंगलबार दिउसो उनलाई बगाएको थियो । गाउँका एक जनाको शव सद्गतका लागि मलामी गएका उनी नुहाउने क्रममा बेपत्ता भएका थिए ।

वीरगंज महानगरपालिकाकाे वडा नं. ५ पूर्ण खाेप घाेषणा

0

वीरगंज । वीरगंज महानगरपालिकाकाे वडा नं. ५ पूर्ण खाेप वडा घाेषणा भएकाे छ । वीरगंज महानगरपालिकाका मेयर विजय कुमार सरावगीले एक कार्यक्रमका बिच वडालाई पूर्ण खाेप घाेषणा गरेका हुन् ।

देव पार्टी प्यालेसमा भएकाे भएकाे कार्यक्रमलाई सम्बाेधन गर्दै मेयर सरावगीले वीरगंज महानगरपालिकालाई नै चाँडै पूर्ण खाेप घाेषणा गरिने वताए । 

वडाध्यक्ष प्रदिप चाैरसियाकाे अध्यक्षतामा भएकाे कार्यक्रममा वीरगंज महानगरपालिकाकी उप मेयर शान्ति कार्की, स्वास्थ्य शाखा प्रमुख अरुण कुमार महताे, खाेप शाखा प्रमुख अनिल कुमार सिंह, डा. राेशन अली, डा. निरज कुमार सिंह, डा. आनन्द झा लगायतकाे सहभागिता रहेकाे थियाे ।

कार्यक्रममा पूर्ण खाेप वडा घाेषणामा सहयाेग गर्ने सम्पूर्णलाई सम्मान पत्रले सम्मान समेत गरिएकाे थियाे । 

जातिय उत्पीडन समग्र नेपाली समाजको एक सझा समस्या

0

-बृजलाल पासवान

जातको आधारमा हुने छुवाछूत वा जातकैआधारमा हुने अन्य विभिन्न उत्पीडनलाई हाम्रो नेपाली समाजले दलित समुदायको मात्रै समस्या बुझने गरेको छ । केही हद सम्म हुन पनि हो देख्नेलाई भन्दा भोग्नेलाइ बरू बढी पिडा बोध हुन्छ, त्यसैले हाेला हुनु पनि स्वभाविक हाे । राज्यद्वारा दलित बर्गमा सुचिकृत गरिएका हाम्रो देशको हिमाल, पहाड र तराईको विभिन्न भागमा छरिएर बसोबास गरेका जातिहरु विभिन्न ढंगले उत्पीडिनको सिकार हुनु परेको यथार्थ कसैको सामु लुकेको छैन । दलितले चुल्हो छोएको भन्नि कथित उप्पलो जाति भनिएकाहरुबाट गरिएको कुटपिट कारण कालिकोटका मानबिर सोनारले मृत्यु बर्णन गर्नु पर्यो भने कथित उप्पलो जतिको केटी संग प्रेम गर्ने दुस्साहस गरिएको भनी रुकुम पश्चिमका नवराज बिशवकर्मा लगाएतकाहरुले नरसंहारको सिकार हुनु पर्यो । त्यति मात्र नभई कथित उप्पलो जाती भनाउँदाका एक जनाका छोरीलाई प्रेम पत्र दिएको निहुँमा रौतहट दुर्गा भागवती गाउँपालिकाका १९ बर्षिय युवा बिकास पासवान सर्बजनिक स्थलमा फिल्मी सटाइलमा कुटिदा अभिभावकले प्रतिकार गर्न नसकी टुलुटुलु हेरेर बस्नु पर्ने बाध्यात्मक अवस्थाहरु पनि देख्न र सुन्न पाइयो ।

यस प्रकृतिका केही घटनाहरु सतहमा आएपछी मात्र चर्चा हुने गरेको छ नत्र दलित माथी हुने अधिकतर घटनाहरु विबस्ता र अज्ञानताका कारण राज्यको कुनै पनि निकाय सम्म पुगदैन त्यस कारण चर्चामा आएका घटनाहरु अपबाद मात्रै हुन । अर्थात शताब्दीऔ देखि चलि आएको बर्ण ब्यवस्थाको प्रभावलाइ बर्तमानको लोकतान्त्रिक कनुनले अझै पनि निस्तेज गर्न सकेको छैन । बर्ण ब्यवस्थाको प्रभावबाट ओतप्रोत नेपाली समाज अझै पनि परिवर्तनलाई आत्मसात गर्न नसक्नु र बिकृत, सामन्ती र असमान ब्यवहार लाई हृदयगमन गर्न खोज्नुले के दलित समुदाय मात्रै शिर निहुराउने लायक भएका छ्न कि अन्यको पनि शिर निहुरिने अवस्था निर्माण भएको हो ? यस सन्दर्भमा गम्भीर बहस हुनु आवश्यक छ । मुलुकको सामाजिक, आर्थिक र राजनीतिक क्षेत्रमा यस बिकृत जात ब्यवस्थाबाट कतिको कुप्रभाव परेको छ । यसको पनि लेखा जोखा गर्नु जरुरी छ । सुन्दर र समृद्ध समाज निर्माणमा यस कुप्रथाले कति बाधा ब्यवधान खडा गरेको छ । त्यसको पनि हिसाब किताब गर्नु उतिकै आवश्यक छ । जसरी सुन्दर र स्वस्थ्य शरीरको लागि शरीरका सबै भाग र अंगहरु स्वास्थ र कमयाब हुन जरुरी छ त्यसरी नै समृध र सुखी समाजको लागि समाजमा रहेका तमाम बर्ग र तप्काको सम्मान स्वामित्व जरुरी हुन्छ । तशर्थ माथी उल्लेखित सम्पुर्ण प्रश्नहरुको सार जवाफ पनि यहि हो । शरीरको कुनै पनि अंगले अपाङ्ग हुनेलाई स्वास्थ ब्यक्ति भनिदैन, त्यसरी नै सुन्दर समाजको परिकल्पनामा कुनै पनि प्रकारको विभेद मान्य हुFदैन । तर पनि सदियौ देखि जातीय उत्पीडिन को पिडा खेपदै आएका दलित समुदायको पिडालाई दलितको निजि बिषय मात्रै ठानियो ।परिणाम स्वरुप समाज भित्र दलित र गैर दलित बिचको अन्तरबिरोधका कारण अझै पनि समाज उच्च र सानो जातीमा बिभाजित छ । जात कै आधारमा दलित कहलिएका ती जातीहरुलाई हाम्रै पुर्बजहरुले निर्माण गरेका रुढीबादी नियम कानुनलाई पालना गराउने नाममा ती समुदायका ब्यक्तिहरुमा रहेकोे विभिन्न खुबीहरुलाई समाजको लागि योगदान गर्नबाट अझै पनि निशेधित गरिएको छ । जसले समाज र राष्ट्रको समृधीमा अवरोध पुर्याएको छ ।

राज्य शक्तिमा एकल जातीय वा खास बर्गको बहुल्यता लोकतान्त्रिक ब्यवस्थाको सकारात्मक पक्ष होइन । राज्य ब्यवस्थामा समानुपातिक समाबेशिताले सबैको स्वामित्वलाई स्थपित गर्दछ । साथै लोकतन्त्रलाई सुदृढ पनि गर्दछ । त्यसैले समाज र राष्ट्र बिकासको साथै राज्य प्रती सबैको साझा दाइत्व बोध गराउनका निम्ति पनि पिछडिएको बर्गलाइ अलिक बढी अवसर प्रदान गर्नु गैरमुनासिब हुँदैन । मागी खाने अपबाद बाहेक कसैको रहर हुँदैन, अभाव र बिबस्ताले बाध्य पार्छ । ठिक त्यस्तै अवस्था यहाँका समग्र दलित समुदायको छ । बाध्य र बिबस यी समुदायको पिडालाई सम्बोधन नगरी सरकारको समृध नेपाल र सुखी नेपालीको राष्ट्रिय आकांक्षा अभियान कदापि सम्भव छैन । त्यस कारण पनि यो जातीय उत्पीडनको समस्या समग्र नेपालीको सझा समस्या हो ।

केही समय देखि सन्चरकर्मी रुपा सुनार र संघीय राजधानी काठमाडौंका घरबेटी सरस्वती प्रधानको घटना चर्चामा छ । सरस्वती प्रधानको घरमा कोठा भाडामा लिन पुगेकी रुपा सुनारलाई कोठा खाली भए पनि दलित जात भएकै आधारमा प्रधानले कोठा भाडामा दिन्न न मानेपछि रुपाले प्रहरीमा उजरी गर्दा घटना चर्चामा आएको हो । रुपा सुनारको उजरीको आधरमा प्रधानलाई प्रहरीले पक्राउ पनि गर्यो । त्यसपछि प्रधानलाई पक्राउ गरेको तीन दिन नबित्दै सरकारका बहालवाला शिक्षामन्त्री कृष्ण गोपाल श्रेष्ठले राज्य शक्तिको दुरुपयोग गर्दै प्रधानलाई प्रहरी हिरासतबाट छुटाउँदै आफ्नै गाडीमा पीडकलाइ निजको घर सम्म पुर्याए । त्यसपसचात घटनाले थप चर्चा प्राप्त गरेको छ । उक्त घटनाको विभिन्न कोणबाट बिशलेषण, सहयोग र असहयोग भइरहेको छ । कति पएले त उक्त कोठाको घटनालाई लिएर दलितको निर्धारित न्युन मात्राको कोटा पनि हटाउनु पर्ने तर्क समेत गर्न थालेका छ्न । समाजिक संजालमा थरी थरीका अभिव्यक्तिहरु आएका छ्न । अर्थात यस घटनालाई लिएर हाम्रो समाज जातीय उत्पीडनका विरुद्ध एकतृत हुनुको साटाे बिभाजित भएको छ । राज्य शक्ति स्वयं पिडकको संरक्षक बनेको छ । कानुन कार्यान्वयन गराउने निकाय स्वयं कानुनको खिल्ली उडाउँदै जातीय उत्पीडनको पक्षपोषक बनेको छ । दिन्हु यस्तो उत्पीडनको सिकार हुँदै आएका दलित युवा युवतिहरु मध्ये बिरलैले प्रतिकारको साहस गरेको मध्ये एक रुपा सुनारको घटना प्रतिको दृष्टिकाेण र टिका टिप्पणीले दलित प्रतिको समाज र राज्यको असली चरित्र उजागर गरी दिएको छ । मथी उल्लेखित घटनाहरुमा सरकारले कुनै ठोस पहलकदमी नलिएकै कारण दलित प्रतीको अपराध र उत्पीडनको घटना हरुले प्रसय पाएको शंका गरिरहेकै बिच रुपा सुनारको घटनामा मन्त्री श्रेष्ठको कदमले स्वयं सरकार दलित प्रती अनुद्दार रहेको पुष्टि हुन्छ ।

तशर्थ हामी नेपाली समाजको एक साझा समस्याको रुपमा रहेको जातीय उत्पीडनको सवाललाई सरकार स्वयंबाट बेवास्ता हुनु र उलंटै यस्ता घटनाहरुको ढाकछोप हुनुले सरकार स्वयम् समृद्ध नेपाल निर्माण प्रती प्रतिबद्ध नरहेको प्रमाणित हुन्छ । साथै दलित समुदाय आफैमा बिभजित भई आफ्ना सवाल र समस्याहरु्लाई दरो ढंगले उठाउन सकेन भन्ने भोलिका दिन सहज हुने छैन । एका थरी समृध र बिभेदमुक्त नेपाली समाजको सपना देखी रहेका आम नेपाली जनसमुदायले पनि यस्ता जातिय बिभेदका घटनाहरुका कारण अन्तरास्ट्रिय जगतमा पनि हाम्रो नेपाली समाजको छवि धुमिल हुन नदिन यस समस्यालाई हामी सबैको सझा समस्याको रुपमा बुझी सोही अनुसारको पहलकदमी लिन चुक्नु हुँदैन ।

पाेखरियास्थित खाेलामा डुबेर वेपता भएका बालक अझै फेला परेनन्

0

वीरगंज । पर्साकाे पोखरिया नगरपालिकामा खोलामा डुबेर एक बालक बेपत्ता भएका छन् । पोखरीया नगरपालिकाकाे वडा ९, शिववर्वाका राजेन्द्र महताे तात्वाका १३ वर्षीय छाेरा राजु महतो तात्वा बेपत्ता भएका हुन् ।

पोखरीया–७ रानीगञ्ज र रहरीया गाउँको बीचमा बग्ने धुताहा खोलाले उनलाई मंगलबार दिउसाे बगाएको इलाका प्रहरी कार्यालय पाेखरियाले जनाएकाे छ। गाउँका एक जनाको शव सद्गतका लागि मलामी गएका उनी नुहाउने क्रममा पौने ३ बजे बेपत्ता भएका थिए ।

वेपता बालककाे खाेजी कार्य भइरहेकाे इलका प्रहरी कार्यालय पाेखरियाका प्रहरी निरिक्षक थापाले वताए ।

जिल्लाबाट गएकाे विपत व्यवस्थापनकाे टाेली, नेपाली सेनाकाे टाेली खाेजी कार्य गरिसकेका छन् भने आज सशस्त्र प्रहरीकाे टाेलीले खाेजी कार्य गरिरहेकाे उनले जानकारी दिए ।