वीरगंज । पाल्पाको तिनाउ गाँउपालिकाले संचालन गरेको १६ हप्ते आई.पी.एम. कृषक पाठशाला कार्यक्रमको आइतबार औपचारिक समापनको दिन १२ औ राष्ट्रिय कृषक दिवस मनाएको छ ।

तिनाउ गाँउपालिकाको आर्थिक तथा प्राबिधिक सहयोगमा उक्त कार्यक्रम बेरुवा कृषक समुहको आयोजनामा भएको थियो । शिक्षा स्वास्थ्य कृषि उद्योग पर्यटन र पुर्वाधार समृद्ध तिनाउको मुलआधार भन्ने मुल नाराकाे साथ कार्यक्रम सम्पन्न भएकाे तिनाउ गाउँपालिकाका अध्यक्ष प्रेम श्रेष्ठले वताए ।

शिक्षा स्वास्थ्य कृषि उद्योग पर्यटन र पुर्वाधार समृद्ध तिनाउको मुलआधार आई.पी.एम. कृषक पाठशाला कार्यक्रम संचालनको क्रममा गोलभेडाको र सिमिको बिउ रोप्न जग्गा तयारीदेखि बजार सम्म पुर्याउने क्रियाकलाप बारे प्रयोगात्मक अभ्यास देखि शैधान्तिक कक्षा समेत संचालन गरि १६ हप्ता पाठशाला संचालन भएको बेरुवा कृषक समुहका अध्यक्ष माया तरामीले बताए ।

तिनाउ गाँउपालिकाले कृषि विकासमा मुख्य प्राथमिकताका साथ बिगत जस्तै यो बर्ष पनि योजना अगाडी सारिएको र यस्तै कार्यक्रमको मध्यमबाट कृषकको ज्ञान, शिप, तथा धारणामा परिवर्तन गराई परम्परागत कृषि प्रविधिलाई आधुनिक तथा व्यवसायीक कृषि बिकास गर्न सक्दो पहल गर्ने  तिनाउ गाँउपालिका वार्ड न. ३ का वडाध्यक्ष चित्र बहादुर थापाले बताए ।

तिनाउ गाँउपालिका कृषि विकास शाखा प्रमुख हेमन्त कुमार शर्माका अनुसार यो कार्यक्रम गर्दा २ रोपनी जग्गामा गोलभेडा र तथा सिमि लगाएर सिधै खेतबारीमा प्रयोगात्मक अभ्यासको लागि १ रोपनीमा परम्परागत तरिका जुनमा किसानले गर्दै आएको खेति प्रबिधि र आर्को १ रोपनीमा आधुनिक खेति प्रबिधि अपनाएर तुलनात्मक अध्ययनको मध्यमबाट १६ हप्ते आई.पी.एम. कृषक पाठशाला कार्यक्रम संचालन भएकाे हाे ।

पाठशाला संचालनको क्रममा हामीले कृषि पर्यावरण विश्लेषण गरेर बालीमा देखिएको किराको उपस्थितिलाई केलाएर फाइदाजनक या नोक्सान पहिचान गरेर सोको व्यवस्थापन गर्ने किसानबाट पहिलो निर्णय लिएर छलफलको आधारमा व्यवस्थापन गरिन्थ्यो भने, रोग लागेको सम्भावित क्षेतिको आधारमा मात्र व्यवस्थापन बिधि अपनाउने गरेको शर्माले जानकारी गराए ।

१६ हप्ते आई.पी.एम. कृषक पाठशाला कार्यक्रममा २५ जनाको सहभागी रहेको थिए भने आइतबारकाे कार्यक्रममा बेरुवा गाँउलेको उपस्थिति रहेको थियो । 16 हप्ते आई.पी. एम. कृषक पाठशालाको प्रशिक्षण तथा सहजिकरण कृषि प्रविधिक हेमन्त कुमार शर्मा, बिरेन्द्र प्रसाद साह, किशोर रावल र सन्तोष घर्ती मगरले गर्नु भएको थियो ।

काठमाडौँ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्री प्रदीप यादवले आइतबार काठमाडौँका दुई प्रमुख स्वास्थ्य संस्थाहरूको अनुगमन गरेका छन् । उनले राष्ट्रिय क्षयरोग नियन्त्रण केन्द्र र शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रको भ्रमण गरी त्यहाँका गतिविधि र समस्याहरूको बारेमा जानकारी लिएका हुन् ।

राष्ट्रिय क्षयरोग नियन्त्रण केन्द्रको निरीक्षणका क्रममा मन्त्री यादवले केन्द्रका निर्देशक डा. प्रज्वल श्रेष्ठसँग केन्द्रको हालसम्मको कार्य प्रगति, चुनौती र कठिनाइहरूको बारेमा विस्तृत जानकारी लिएका थिए ।

डा. श्रेष्ठले छातीरोग अस्पताल सञ्चालनमा आउन नसकेको कारण बजेट अभाव र आवश्यक जनशक्ति दरबन्दी यकिन नहुनु रहेको बताए । औषधि तथा कार्टेजको पर्याप्त भण्डारणका लागि बजेट अभाव रहेको र प्रत्येक प्रदेशमा डिआर रेफरल सेन्टर स्थापना तथा सञ्चालनका लागि पनि बजेट अपर्याप्त रहेको उनकाे भनाई थियो ।

मन्त्री यादवले छातीरोग अस्पताल सञ्चालनका लागि आवश्यक पूर्वाधार निर्माण र बजेट व्यवस्थापनको प्रतिबद्धता जनाए। उनले भने, “बाकी रहेका कामहरू सम्पन्न गर्दै अस्पताल सञ्चालनको प्रक्रिया सुरु गर्नुहोस्, बजेट व्यवस्थापन मेरो जिम्मामा छ ।”

त्यसै गरी, मन्त्री यादवले शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रको पनि अनुगमन गरेका छन् । उनले त्यहाँ उपचाररत बिरामी, कुरुवा, चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी र कर्मचारीहरूसँग छलफल गरी केन्द्रका गतिविधि र समस्या बुझेका हुन् ।

केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक डा. पुकारचन्द्र श्रेष्ठले केन्द्रको वार्षिक कार्य प्रगति र भवनको साँघुरोपनले सेवा प्रवाहमा आइरहेका समस्याहरूको बारेमा मन्त्रीलाई जानकारी गराए ।

मन्त्री यादवले केन्द्रले गरिरहेको कार्यको प्रशंसा गर्दै, समस्याहरू समाधान गर्न मन्त्रालयबाट आवश्यक कदम चाल्ने र बजेट व्यवस्थापनको प्रतिबद्धता जनाए । उनले दुवै केन्द्रमा रहेका पूर्वाधार र प्राविधिक आवश्यकताहरू पूरा गर्न मन्त्रालयले सक्दो सहयोग गर्ने आश्वासन दिए ।