-ओमप्रकाश चाैधरी/
सेढवा । पर्साको ग्रामीण क्षेत्रमा यस वर्ष सर्पको टोकाइबाट घाइते हुनेको संख्या उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ । ठोरी गाउँपालिकास्थित सर्पदंश उपचार केन्द्रका अनुसार अत्यधिक गर्मी र वर्षाको अभाव हुँदासमेत सर्पदंशका घटना अघिल्ला वर्षको तुलनामा कम देखिएका छन्।

नेपाली सेनाको सिद्धिबक्स गण अन्तर्गत निर्मलबस्ती पानीटंकीमा सञ्चालनमा रहेको सर्पदंश उपचार केन्द्रका प्राविधिक सौरभ कार्कीका अनुसार चालु वर्षको बैशाख, जेठ र असार महिनामा ३३ जना मात्र सर्पदंश पीडित उपचारका लागि केन्द्रमा आएका छन्। जबकि गत वर्ष सोही अवधिमा ७५ जना बिरामी उपचारका लागि आएका थिए।

हाल उक्त केन्द्रबाट सर्पदंशबाहेक बिच्छु, अरिंगाल, माहुरीलगायत विषालु जीवजन्तुको टोकाइका बिरामीको उपचार सेवा बन्द गरिएको छ। केन्द्रले हाल सर्पदंशमा मात्र सेवा प्रदान गरिरहेको प्राविधिक कार्कीले जानकारी दिए।

२०७६ साल फाल्गुन २४ गतेदेखि सञ्चालनमा आएको यो केन्द्र चितवनको माडी नगरपालिका, पर्साको जिराभवानी, जगरनाथपुर, ठोरी गाउँपालिकालगायतका स्थानीयवासीहरूका लागि महत्वपूर्ण बनेको छ।
केन्द्रका संस्थापक अध्यक्ष मानबहादुर श्रेष्ठका अनुसार पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती वन समितिको अध्यक्ष रहेका बेला नेपाली सेनाको सहकार्य र आफ्नै व्यक्तिगत प्रयासमा केन्द्र स्थापना गरिएको हो। औषधि व्यवस्थापनमा ठोरी गाउँपालिकाले सहयोग गर्दै आएको उनले बताए।

तर विडम्बना, अहिले पनि केन्द्र एउटा पुरानो काठको घरमा संचालन भइरहेको छ। टिनको छानो चुहिने र भवन जीर्ण हुँदा उपचार सेवा प्रभावित हुने अवस्था रहेको अध्यक्ष श्रेष्ठले गुनासो गरे।

यस विषयमा ठोरी गाउँपालिका अध्यक्ष लालबहादुर श्रेष्ठले भने, पालिकाभित्र रहेका अन्य स्वास्थ्य संस्थाहरूमा पनि सर्पदंश उपचारका लागि जनशक्ति र आवश्यक तयारी गरिरहेको बताए। साथै सो सर्पदंश उपचार केन्द्रको भवन निर्माणका लागि चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा २५ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको जानकारी दिए।

स्थानीयवासी तथा सेवाग्राहीहरूका लागि महत्वपूर्ण बनेको यस केन्द्रको स्थायीत्व र सुविधा विस्तारमा अझ ठोस पहल आवश्यक देखिएको छ।

वीरगंज । पर्सा जिल्लाका आधा स्थानीय तहहरू हाल ‘निमित्त’ प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको भरमा सञ्चालन भइरहेका छन् । जिल्ला अन्तर्गत १४ स्थानीय तहमध्ये ७ पालिकामा तहगत अनुसारकाे प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत नहुँदा संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले शिक्षासेवा र अन्य तर्फका अधिकृतहरूलाई अस्थायी रूपमा जिम्मेवारी दिँदै आएको छ ।

वीरगंज महानगरपालिका लगायत पोखरिया नगरपालिका, बहुदरमाई नगरपालिका, छिपहरमाई गाउँपालिका, धाेबिनी गाउँपालिका, ठोरी गाउँपालिका र बिन्दवासिनी गाउँपालिका अहिले निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतकै भरमा सञ्चालनमा छन्।

वीरगंज महानगरपालिकामा हाल शिक्षा सेवा अन्तर्गतका कर्मचारी अरविन्दलाल कर्ण निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको रूपमा कार्यरत छन् । उनी यसअघि सोही पालिकाको शिक्षा महाशाखा प्रमुखको जिम्मेवारीमा थिए ।

त्यसैगरी, पोखरिया नगरपालिकामा रामविनय सिंह, बहुदरमाई नगरपालिकामा बृजकिशोर प्रसाद, धाेबिनी गाउँपालिकामा अशोक राैनियार, छिपहरमाईमा कदिर बाबु देवान, ठोरीमा धर्मराज थापा, र बिन्दवासिनीमा श्याम बाबु साह कानु निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको रूपमा कार्यरत छन्।

यीमध्ये अधिकांश कर्मचारीहरू शिक्षा क्षेत्र वा अन्य गैर–प्रशासनिक सेवा पृष्ठभूमिबाट आएका हुन् । उनीहरूलाई मन्त्रालयले अर्को व्यवस्था नभएसम्मका लागि तत्कालकाे लागि जिम्मेवारी दिएको हो । तर केही पालिकाहरु लामाे समयसम्म निमितकाे भर मै संचालन हुँदै आएपनि मन्त्रालयकाे ध्यान पुग्न सकेकाे छैन् ।

यद्यपि, उनीहरू सबैले आधिकारिक रूपमा ‘निमित्त’ उल्लेख नगरी ‘प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत’ कै पदनाम प्रयोग गर्ने गरेको देखिएको छ । यसले प्रशासनिक स्पष्टता र उत्तरदायित्वको सवालमा प्रश्न उठाइरहेको छ।

संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयको नयाँ नेतृत्वमा आएकी मन्त्री भगवती न्यौपानेले अब यस अवस्थाको समाधानतर्फ कस्तो पहल गर्छिन् भन्ने विषय स्थानीयस्तरमा चासोको केन्द्र बनेको छ। अब पनि ‘निमित्त’ कै भरमा स्थानीय सरकार चलाइन्छ कि दरबन्दी अनुसार प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत पदपूर्ति गरिन्छ ? — यो हेर्न बाँकी छ ।