वीरगंज । मधेश प्रदेशका युवाका सवाल, सुशासन, डिजिटल अधिकार र सामाजिक न्यायका विषयमा केन्द्रित ‘मधेश प्रदेश युथ समिट २०२६’ ७ बुँदे जनकपुरधाम घोषणापत्र जारी गर्दै सम्पन्न भएको छ ।
गैरसरकारी संस्था महासंघ नेपाल र युवा अभियानको संयुक्त आयोजनामा भएको दुई दिने समिटमा मधेश प्रदेशका आठवटै जिल्लाका ४५ जना युवाको सहभागिता रहेको थियो ।
समिटको उद्घाटन गर्दै मधेश प्रदेशका खेलकुद तथा समाज कल्याण मन्त्री लखन दास तत्माले आगामी बजेट तथा कार्यक्रमहरूमा युवाका मुद्दालाई प्राथमिकतामा राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए। मधेश प्रदेशका महान्यायाधिवक्ता डा. सुनील रञ्जन सिंह तथा गैरसरकारी संस्था महासंघ नेपालका उपाध्यक्ष राजेन्द्र शर्माले प्रदेशको विकास र नीति निर्माणमा युवाको सक्रिय सहभागिता आवश्यक रहेको बताएका थिए ।
दुई दिनसम्म डिजिटल अधिकार, चुरे संरक्षण, रोजगारी, सामाजिक न्याय र युवा सहभागिताका विषयमा छलफल भएको थियो। छलफलपछि जारी घोषणापत्रमा प्रदेश र स्थानीय तहको योजना तथा बजेट निर्माण प्रक्रियामा युवाको कम्तीमा २० प्रतिशत समावेशी सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्ने माग गरिएको छ ।
साथै युवा उत्तरदायी बजेटको व्यवस्था गर्न पनि आग्रह गरिएको छ । घोषणापत्रमा वैदेशिक रोजगारीमा हुने ठगी नियन्त्रण, विदेशबाट फर्किएका युवालाई सहुलियतपूर्ण ऋण उपलब्ध गराउने व्यवस्था तथा राइड सेयरिङ र डेलिभरी सेवामा कार्यरत श्रमिकहरूको सामाजिक सुरक्षा सुनिश्चित गर्नुपर्ने विषय समेटिएको छ ।
त्यसैगरी चुरे संरक्षणका लागि प्रभावकारी कानुन निर्माण, पानी पुनर्भरणका लागि बाँध निर्माण तथा जलवायु कोषको १५ प्रतिशत बजेट युवा नागरिक समाजमार्फत परिचालन गर्नुपर्ने माग गरिएको छ ।
ग्रामीण क्षेत्रमा डिजिटल पूर्वाधार विस्तार गरी मैथिली, भोजपुरी र बज्जिकालगायत स्थानीय भाषामा आधारित एआई प्रविधिको विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि औंल्याइएको छ ।
घोषणापत्रमा मानसिक स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिँदै स्वास्थ्य बजेटको ५ प्रतिशत रकम यस क्षेत्रमा छुट्याउन माग गरिएको छ। साथै मुसहर, डोम, चमार, हरवा–चरवालगायत सीमान्तकृत समुदाय तथा यौनिक तथा लैंगिक अल्पसंख्यक युवाको अधिकार र पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ ।
युवा मुद्दाहरूको निरन्तर पैरवी गर्न समिटले ‘युथ सीएसओ फोरम’ गठन गरेको छ। समापनका क्रममा सहभागी युवाहरूले बालविवाह, दाइजो प्रथा तथा जातीय र लैंगिक विभेदविरुद्ध शून्य सहनशीलताको नीति अपनाउँदै सामाजिक रूपान्तरणमा सक्रिय रहने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।
समिटबाट जारी घोषणापत्र मधेश प्रदेशका मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादव र प्रदेश प्रमुख सुरेन्द्र प्रसाद कर्णलाई बुझाइएको युवा अभियानकी गङ्गा श्रेष्ठले जानकारी दिइन् ।
