आज विश्व मजदुर दिवस । विश्वभरका श्रमिकले विभिन्न कार्यक्रम गरेर मनाइरहेका छन् । सरकारले नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रम गरी हरेक वर्ष दिवस मनाउने गरेको छ । सरकार र मजदुरको नाममा राजनीतिको रोटी सेक्ने केही नेताहरुले दिवसमा कार्यक्रम गर्ने र भाषणबाजी गरेर सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट्याउने गरेपनि दैनिक ज्यालादरी गरेर जीवन यापन गर्ने अधिकांश श्रमिक भने दिवसका बारेमा अनभिज्ञ छन् ।
श्रम गरेर साँझ बिहानको छाकको जोहो गर्ने श्रमजीवि सर्वहारा बर्गलाई भने यो दिवसले सुख दिनुको साटो उल्टै दुःख दिएको छ । यस दिन नेपालमा सार्बजनिक विदा दिइएको छ, जसले गर्दा कार्यालयमा मजासँग एसीमा बसेर काम गर्नेहरुले त आराम पाउँछन्, तर ४० डिग्री सेल्सियसको चर्काे घाममा पनि पसिना पुछ्दै साँझको छाकको जोहो गर्ने वास्तविक मजदुर भने विदाबाट पिडित छन् ।
बजार र कार्यालयहरु खुला भएपछि सडक छेउमै बसेर जुत्ता चम्काउनेहरुले काम पाउँछन्, काँधमा घरपरिवारको जिम्मेवारी र त्यो भन्दा पनि ठूलो सपनाको भारी बोकेर रिक्सा हाँक्नेहरुले यात्रु पाउँछन् । बजारमा चहलपहल हुँदा सडकमा बसेर चर्काे गर्मीमाथि झनै आगोको रापमा मकै पोल्ने बृद्धाहरुले छाकको जोहो गर्छन् । तर मजदुर दिवसको नाममा सरकारले वास्तविक मजदुरलाई अझै मारमा पार्ने काम गरीरहेको छ । यसअर्थमा सरकारले मदजुरको होइन मालिकका लागि मे दिवस मनाउने गरेको स्पष्ट हुन्छ । सरकारले एकातिर हरेक मजदुरलाई सामाजिक सुरक्षा कोषको दायरामा ल्याउने भन्दै मे दिवस मनाइरहेका छ । भने, अर्कोतिर कतिपय मजदुर भने मे दिवस कहाँ कसरी मनाइदै छ भनेर अनिवज्ञता प्रकट गर्छन् ।
मे दिवसमा विकसित देशले श्रमिकका सेवा सुविधा परिमार्जत र बृद्धि गर्ने गरेका छन् । तर, नेपालमा मे दिवस मनाइएपनि मजदुरका लागि त्यस्ता सेवा सुविधामा वास्ता हुँदैन । यो दिवस श्रमिकमैत्री भन्दा पनि राजनीतिक दल केन्द्रित हुने गरेको छ । जसका कारण वास्तविक मदजुर मे दिवस मनाउन उत्साहित देखिदैनन् ।
केन्द्रीय तंथ्याक विभागको तंथ्याक अनुसार नेपालमा करिब २० लाख ज्यालादारीका श्रमिक रहेका छन् । उनीहरु सरकारले निर्धारण गरेको सेवा सुविधा नलिइ आफनै ढंगले विभिन्न क्षेत्रमा काम गरिरहेका छन् । देशभर नीजि र सरकारी क्षेत्रमा ७० लाखभन्दा बढी विभिन्न क्षेत्रमा काम गर्ने श्रमिक छन् । जसले न त न्युनतम पारिश्रमिक नै पाएका छन्, न त आत्मसम्मान नै । तर यस्ता समस्याको समाधानमा भने सरकार गम्भिर देखिदैन ।
अमेरिकाको सिकागो सहरका मजदुरले १ मे १८८६ मा ८ घण्टा काम, ८ घण्टा आराम र ८ घण्टा मनोरञ्जनको माग राख्दै आन्दोलन गरेका थिए । मजदुरको आन्दोलनपश्चात् अमेरिकी सरकार मजदुरलाई ८ घण्टा मात्र काममा लगााउने कानुन बनाउन र मजदुरले राखेको अन्य माग पूरा गर्न बाध्य भयो । यसरी मजदुरले आन्दोलनबाट विजय हासिल गरेको दिनको सम्झनामा मे दिवसका रुपमा मजदुर दिवस मनाउन थालिएको हो ।
