ओमप्रकाश चाैधरी/
सेढवा । जंगलको सिमासंग जोडेका जिराभवानी गाउँपालिकाका अति बिपन्न परिवारले खर काटेर गुजारा गर्दै आएका छन । वडा नं. ५ मा रहेका हरैया तथा सखुवनिया गरिब जनताहरुले जंगलमा रहेका खर काटी बिक्री गरेका आम्दानी गरिरहेका छन ।
अहिले जाडोको मौषममा काम नभएका समयमा जंगलको नर्सरीमा दैनिक खर काटी यहाका करिब पचास वटा परिवारहरुले आम्दानी गरी जीवन चलाइरहेका छन । बिशेष गरी मुसहर, चमार तथा थारु समूदायका गरिब परिवारहरुको यस कार्यमा सहभागिता रहेकाे छ ।
जिराभवानी गाउँपालिका वडा नं. ५ हरैयाका असिया देवीले दैनिक ६/७ बोझा खर काट्ने गरेको बताइन । खरका बोझालाई जंगल बाहिर राखेर सुकाउन र ६० रुपैया प्रति बोझाको दरमा बिक्री गर्ने गरेको देवीले बताईन । जिल्लाका दक्षिणी भेगका जनताहरुले खरको बोझा खरिद गरी लैजाने गरेका छन ।
हरैया कै भोजराज रामका अनुसार खरकै भर दर्जनौ परिवार गुजारा चलाईरहेका बताए । यस बेला ज्यालादारी काम पनि नभएकाले परिवारका सम्पूर्ण सदस्यहरु खर काट्ने काममा लागेका तथा सोको बिक्री गरी आएका रकमबाट अति आवश्यक बस्तुको आवश्यकता पूरा गरिरहेको रामले बताए ।
खर काट्ने समयमा बिरुवालाई सुरक्षित राखेर काम गरेको रामको भनाई रहेका छन । सब डिबिजन बन कार्यालय बसन्तपुरका प्रमुख वन अधिकृत रघुनाथ दासका अनुसार खर काट्ने कामले बिरुवालाई फाइदा पुगेको बताए । बृक्षारोपण गरैका बिरुवा खरले च्यापेको हुँदा बृद्धि र बिकास नै रोकिएको हुन्छ ।
खर कटानीले बिरुवालाई फाइदा पुग्नुको साथै बिपन्न परिवारलाई साहारा बनेको अधिकृत दासले बताए। साथै खर ढलेपछि डढेलो लाग्ने जोखिम बढेका कारण खर कटानी गर्नु राम्रो रहेको अधिकृत दासले बताए । तर बिरुवालाई कुनै किसिमको क्षति पुग्नु भएन त्यसका लागि बेला बखतमा वनकर्मीहरुले निगरानी गरिरहेको दासको भनाई रहेकाे छ ।
