सुनसरीपछि अब सिरहामा पनि फेरि गोली चलेको छ । एक जनाको मृत्यु भइसकेको खबर छ भने अन्य जिल्लाबाट पनि अप्रिय सूचनाहरू आइरहेका छन् । राज्यको गोलीबाट एउटा नागरिकले पनि ज्यान गुमाउनु लोकतन्त्रको असफलता हो । पटक–पटक नागरिकमाथि गोली चल्नु सरकारको राजनीतिक असफलताको स्पष्ट संकेत हो ।
प्रधानमन्त्रीज्यू, गृहमन्त्रीज्यू, सत्तामा आउँदा तपाईंहरूले नै एउटा मापदण्ड स्थापित गर्नुभएको थियो—राज्यको गोलीबाट नागरिकको ज्यान जान्छ भने त्यसको राजनीतिक जिम्मेवारी सरकारले लिनुपर्छ। आज त्यही मापदण्ड तपाईंहरूकै अगाडि उभिएको छ ।
मधेश वर्षौंदेखि राज्यको अत्यधिक बल प्रयोग र प्रहरी बर्बरताको केन्द्र बन्दै आएको छ । किन हरेक संकटमा संवादभन्दा गोली छिटो पुग्छ ? मधेशका नागरिकलाई सुरक्षा दिनुपर्ने निकायले किन उनीहरूलाई नै शंका र हेयको दृष्टिले हेर्ने प्रवृत्ति अन्त्य गर्न सकेको छैन ? यस्तो व्यवहारले राज्यका लागि मधेशका जनताको जीवनको कुनै मूल्य छैन भन्ने गहिरो अनुभूति जन्माएको छ । लोकतान्त्रिक राज्यका लागि योभन्दा ठूलो विफलता अरू हुन सक्दैन ।
मधेश अहिले अशान्त छ । पूर्व–पश्चिम राजमार्ग अवरुद्ध छ । धार्मिक सद्भाव कमजोर बन्दै गएको छ । यस्तो संवेदनशील अवस्थामा राष्ट्रले फेसबुक पोस्ट होइन, संसद्बाट स्पष्ट धारणा राख्ने प्रधानमन्त्री खोजिरहेको हुन्छ । यही बेला सरकारले तत्काल परिस्थिति सामान्य बनाउन, निष्पक्ष न्यायिक छानबिनको सुनिश्चितता गर्न र सबै राजनीतिक दलसँग सहकार्य गरेर संवेदनशीलता देखाउनुपर्ने थियो ।
गैरजिम्मेवारीको सीमा नाघिसकेको छ । गोली चलाउने र आदेश दिने दुवै तहका जिम्मेवारमाथि अविलम्ब कारबाही हुनुपर्छ । गृह प्रशासनको प्रभावकारी उपस्थिति अनुभूत गराउन नसकेका गृहमन्त्रीले आफ्नो कमजोरी स्वीकार्दै नैतिक जिम्मेवारी लिनुपर्छ । प्रहरी संगठन पनि यस्ता घटना किन बारम्बार दोहोरिन्छन् भन्ने विषयमा जवाफदेही बन्नुपर्छ ।
नागरिकको जीवन रक्षा गर्न र बल प्रयोगलाई कानुनी तथा व्यावसायिक सीमाभित्र राख्न प्रहरी नेतृत्व असफल भएको हो भने प्रहरी महानिरीक्षकले पनि नैतिक जिम्मेवारी लिनुपर्छ। अन्यथा सरकारले उनको जिम्मेवारीबारे तत्काल आवश्यक निर्णय गर्नुपर्छ ।
प्रधानमन्त्रीज्यू, यदि तपाईं संसद्मा उभिएर राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्न, मधेश पुगेर पीडित परिवारसँग भेट्न र नागरिकको विश्वास पुनःस्थापित गर्न सक्नुहुन्न भने आफ्नो राजनीतिक जिम्मेवारीबारे पनि निर्णय लिनु उपयुक्त हुनेछ ।
मधेशलाई समवेदना होइन, न्याय चाहिएको छ । नेपाललाई मौनता होइन, नेतृत्व चाहिएको छ । लोकतन्त्रमा नागरिकको जीवनको मूल्य भूगोल हेरेर फरक हुन सक्दैन । कञ्चन झा – नेपाली कांग्रेस
