सिमरा – बाराको सिमरा स्थित जगदम्बा स्टिल्स प्रा.ली. देशकै ठुला उद्योग मध्ये एक हो । उद्योगले करिब ३५ सयलाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिईरहेको छ ।
सन् १९९० मा उद्योग स्थापना हुँदा सिमरामा मानविय चहलपलह र बसोबास न्यून थियो । हाल जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका—२ मा पर्ने जगदम्बा स्टिल्स तत्कालिन समयमा पिपरा सिमरा गाविसमा अवस्थित थियो ।
स्थापनाकालदेखि नै उद्योगले स्थानीयलाई रोजगारीको पहिलो प्राथमिकतामा राख्दै आएको उद्योगका निर्देशक पवनबाबु गुप्ताले जानकारी दिए । देशकै ठुलो उद्योग जगदम्बा स्टिल्स सिमरामा रहँदा त्यस ठाउँको पहिचान पनि देशैभर फैलिएको छ ।
जगदम्बा स्टिल्सले सिमराबाट फलामका निर्माण सामाग्री उत्पादन गरी देशैभर निर्यात गर्दै आएको छ । पथलैया—वीरगंज औद्योगिक करिडोरकै ठुलो क्षेत्रफलमा रहेको सो उद्योगको बिकास, विस्तार र सञ्चालनसंगै निम्तिने वातावरणीय प्रदुषणको दिर्घकालिन समाधान भने हुन सकिरहेको छैन ।
बिकाससंगै आंशिक प्रतिकुलता भोग्नु पर्ने सर्वव्यापी कुरा भएको उद्योग व्यावस्थापनको तर्क छ । जगदम्बा स्टिल्स उद्योगबाट हुने प्रदुषणका बिरुद्ध स्थानियले बेला बखत आवाज उठाउदै आएका छन् ।
उद्योगले प्रदुषण नियन्त्रक केन्द्र स्थापना गरि अहिले धुलो र धुवालाई धेरै हदसम्म व्यावस्थापन गरेको निर्देशक गुप्ताले बताए । देशका धेरै स्थानमा संचालित उद्योग कलकारखनाले स्थानिय बिकास निर्माणका कार्यहरुमा खर्च समेत गर्ने गरेका छन् ।
साविक पिपरा सिमरा गाविसमा मात्र जगदम्बा स्टिल्स सहित नेपालकै चर्चित ठुला उद्योगहरु छन् । सुर्य नेपाल, हुलास स्टिल्स, हामा स्टिल्स, शालिमार सिमेन्ट्स, अशोक स्टिल्स लगायतका नाम चलेका ठुला उद्योग सिमराबाटै सञ्चालित छन् ।
यतिका धेरै ठुला उद्योग सिमराबाट सञ्चालित हुँदा यी उद्योगले सिमराको बिकासका लागी करिब शुन्य लगानी गरेका छन् ।
उद्योगबाट निस्कने धुलो, धुवाँ, हानिकारक दुषित पानी र ध्वनीले वातावरणमा प्रतिकुल असरको पारेको छ । यसको सामना सिमराकै स्थानियले गर्नु पर्दा त्यस क्षेत्रको बिकास निर्माणमा उद्योग कलकारखनाको दायित्व हुन आउने स्थानियको दावी छ ।
तर करिब तीन दशकदेखी सञ्चालनमा रहेका उद्योगबाट सोचे अनुरुप पुर्वाधारको काम हुन नसक्नुका पछाडी गहिरो कारण छ । पटक पटक उद्योगहरु बिरुद्ध हुने आन्दोलनमा राजनितिक दलका स्थानिय नेताहरुले नेतृत्व लिने गर्दछन् ।
तर प्रदुषण नियन्त्रण र बिकासका पुर्वाधार निर्माणका सट्टा रकमको मोलमोलाईमा नेताहरुले आन्दोलनलाई बिराम दिने गरेको स्थानियकै आरोप छ । यथार्थ कुरा के हो भने जति जनता उद्योग बिरुद्ध उतार्न सकियो नेताहरुको मुल्य त्यत्ति नै बढ्ने गर्दछ ।
जगदम्बा स्टिल्स प्रा.ली.सँग देखावटी मात्रै दर्जन भन्दा बढि सम्झौता गरि रकम असुल गर्ने सिमरा क्षेत्रकै राजनितिक नेतृत्व रहेको स्थानिय बताउँछन् ।
सोझा जनतालाई बटुल्ने र उद्योगसँग रकमको बार्गेनिङ गर्ने धेरै जसोका नाम स्थानिय स्तरमा चर्चित छ । हाल जगदम्बा स्टिल्स प्रा.ली.ले उद्योगको पश्चिमतर्फ जस्ता पाताको प्लान्ट विस्तार गरिरहेको छ ।
वातावरणीय प्रभाव मुल्यांकन (आईई) गरेर उद्योग बिभाग तथा उद्योग मन्त्रालयको अनुमतिमा प्लान्ट विस्तारको काम धमाधम भईरहेको निर्देशक गुप्ताले बताए । सो कार्यलाई पनि केही स्थानिय नेताले निशाना बनाएर रकम असुलीको अवसरको रुपमा प्रयोग गर्न लागी परेको श्रोतले बताउँछ ।
हालै मात्र सोही कारण देखाउदै जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिकाका प्रमुख समक्ष पुर्व एमालेका केही स्थानिय नेताहरुले ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् । यस्ता प्रकारका गतिबिधीले पुर्व एमालेबाट निर्वाचित नगर प्रमुखलाई अप्ठ्यारोमा पार्न पुर्व एमालेकै जिल्लाका शीर्ष नेताहरु लागी परेको श्रोतको दावी छ ।
