वीरगंज, ०६ माघ ।
प्रत्यक वर्षझै यस वर्ष पनि भारतीय पक्षले गण्डक नगरमा ढिलो पानी छाडदा कृषहरुलाई सिचाई गर्न भयाई नभयाई भएको । अहिले गहुँका लागि उपयोग हुने पानि ढिलो गरी छाड्दा किसानलाई भयाई नभयाई भएको हो । गण्डक नहरको भौतिक संरचना पर्सा, बारा र रौतहटको सिँचाइको मुख्य स्रोत रहेको छ । धान र गहुँबालीमा सिँचाइका लागि गण्डक नहरको पानी प्रयोग गर्दै आएका छन् ।
भारतको भैंसालोटन, रामनगर हुँदै नेपाल प्रवेश गरेको गण्डक नहरको भौतिक संरचना पर्सा, बारा र रौतहटसम्म छ ।
गण्डक नहरमा डेढ साता ढिलो गरी पानी आएको कारण गाउँमा रहेको पम्पी सेटले भयाई नभयाई भएको पर्सा गघैया टोल घुर्मीका रामकिसन साहले बताए । नहरमा एकासी पानि आएपछि खान खान समेत फुसद मिलाउन गाह्रो भएको उनले बताए ।
‘एक त हाम्रो खेततिर बोरिङ र ट्युबवेल छैन, पम्पिङ सेटबाट पानी पटाउनु भएका कारण गण्डक नहरको भरमा बस्नु परेको पर्सा गघैया टोल घुर्मीकी किसमती देवीले बताईन । हरेक वर्ष गहुँ र धानबाली लगाउने बेलामा समय बिताएर ढिला गरी गण्डक नहरमा पानी आउँछ र नहरमा पानी नआएपछि गहुँबाली र धानबाली लगाउने बेलामा भगवान भरोसा मै खेति गरीन्छ उनि बताईन ।’
भारत सँगको गण्डक सम्झौता थता पूर्व निर्धारित तालिका अनुसार भारतले गहुँ बालीका लागि २५ डिसेम्बरमा नहरमा पानी छोडी सक्नु पर्नेमा यस वर्ष जनवरी ६ देखि मात्र नहरमा पानी आएको छ । गण्डक नहरमा भारतीय भूभागमा नहरमै पुल निर्माणको काम भएकाले भारतीय पक्षले ढिलो गरी नहरमा पानी छोडेको नारायणी सिँचाइ व्यवस्थापन डिभिजन कार्यालय बहुअरीका प्रमुख इन्जिनियिर राजेन्द्र प्रसाद साहले बताए ।
गण्डक नहरमा पानी आएसँगै पर्सा र बाराका किसानको खेत पनि सिंचित हुन थालेको नारायणी सिँचाइ व्यवस्थापन डिभिजन कार्यालय बहुअरीका सूचना अधिकृत एवम् इन्जिनियर सुरेश कुमार साहले बताए । अबको केहि दिन भित्र नहरको पानी बाराको पूर्वी तथा रौतहटको पश्चिमी भेग सम्म पनि पुग्छ,’ र ‘धान बाली जस्तो धेरै पानी नचाहिने भएको कारण गहँु बालीका लागी थोरै भए पनि यस वर्ष पानीको समस्या हुँदैन बताए ।
न् १९७५ र ७६ मा दुई चरणमा भारत सरकारले नेपाल सरकारलाई गण्डक नहर हस्तान्तरण गरेको हो । नेपाल र भारत बीच भएको गण्डक सम्झौता अनुसार नहरमा भारत सरकारले नेपालतर्फ ८ सय ५० क्युसेक पानी छाड्नु पर्ने हो ।
