सेढवा । पर्सा जिल्लामा जंगलसँग सिमाना जोडिएका क्षेत्रका किसानहरू जंगली जनावरबाट बाली जोगाउन रातभर खेतमै जाग्राम बस्न बाध्य भएका छन् । पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा राष्ट्रिय वन क्षेत्रबाट आउने जंगली जनावरको आतंक बढ्दै जाँदा किसानहरूको खेतीपाती जोखिममा परेको हो ।
जिल्लाको पश्चिमी उत्तरी भेगअन्तर्गत जिराभवानी गाउँपालिकाका सखुवनीया, हरैया, काठमाडौं टोल, शान्तिनगर तथा ठोरी गाउँपालिकाका क्षेत्रीलाइन र गडुवालाईन क्षेत्रका किसानहरू बढी पीडित रहेका छन् । त्यसैगरी पटेर्वासुगौली गाउँपालिकाका भथौडा, भाथा, रंगपुर, सोनबर्षा र सखुवाप्रसौनी गाउँपालिकाका औराहा, छतिवन तथा अकवनिया क्षेत्रका किसानहरूले पनि जंगली जनावरका कारण बाली जोगाउन कठिनाइ भोगिरहेको गुनासो गरेका छन् ।
जिराभवानी गाउँपालिका वडा नं. ५ सखुवनीया निवासी किसान सुदामा महतो कम्कडका अनुसार पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज र राष्ट्रिय वनबाट आउने चितल, हरिण, निलगाई, घोडगधा, बदेल, भालु, स्याल र मयूरजस्ता जंगली जनावरले गहुँ, आलु, तोरीलगायतका बालीमा ठूलो क्षति पुर्याउँदै आएका छन् । दर्जनौँको संख्यामा आउने जनावरले रातारात बाली सखाप पार्ने गरेको उनले बताए ।
जंगली जनावरबाट बाली जोगाउन किसानहरूले रुखमा मचान बनाउने तथा खेतमै छाप्रो खडा गरी रातभर पहरा दिने गरेका छन् । जिराभवानी गाउँपालिका वडा नं. ५ हरैया निवासी जलकपूर राउत थारुका अनुसार करिब तीन दर्जनभन्दा बढी किसानले जंगली जनावर बथानसहित खेतमा प्रवेश गर्दा होहल्ला गर्ने, टिन ठट्याउने र आगो बालेर धपाउने गर्दै आएका छन् ।
“रातभर एउटा टर्च र लाठी बोकेर आगो ताप्दै ज्यान जोखिममा पारेर बाली जोगाउनुपरेको छ,” राउतले भने, “बाली नलगाउने हो भने खाने के ? अर्को खेत पनि छैन ।” साँझ पर्नासाथ खाना र पानी बोकेर खेतको छाप्रो वा मचानमा जानुपर्ने र रात बिताउनुपर्ने बाध्यता रहेको किसानहरूको गुनासो छ ।
ठोरी गाउँपालिका वडा नं. ५ क्षेत्रीलाइन र गडुवालाईन क्षेत्रमा जंगली जनावरको आतंकबाट बच्न किसानहरूले सुर्ती बाली लगाउन थालेका छन् । तर सुर्ती बालीमा समेत बाँदरको समूहले क्षति पुर्याउन थालेपछि समस्या झन् जटिल बन्दै गएको छ । कतिपय जनावरले नखाए पनि तोरी बाली माडेर नष्ट गर्ने तथा मयूरको समूहले पाकेको तोरी टिपेर क्षति पुर्याउने गरेको किसानहरूले बताएका छन् ।
पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जले जंगली जनावर नियन्त्रणका लागि विद्युतिय तारबार र मेस जाली जडान गरे पनि अपेक्षित परिणाम नआएको किसानहरूको गुनासो छ । उनीहरूले दीर्घकालीन समाधानसहित बाली क्षतिको उचित क्षतिपूर्तिको व्यवस्था गर्न सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन् ।
