वीरगंज । पर्सामा पानी संकटग्रस्तकाे समयमा पनि विभिन्न निकायकाे बिच समन्वय नभएकाे पाइएकाे छ । संघ र प्रदेश सरकारले मधेश प्रदेशलाई नै विपद् संकट तथा सुख्खाग्रस्त क्षेत्र घाेषणा गरेपनि तत्काल खानेपानीकाे लागि डिप बाेरिङ गाडने कार्य गरिरहेकाे विभिन्न निकाय र कार्यालय बिच समन्वय नहुँदा समस्या समाधान हुन सकेकाे छैन ।
खानेपानीकाे लागि वीरगंजमा संघ सरकार अन्तर्गतकाे खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन कार्यालय, प्रदेश सरकार अन्तर्गतकाे खानेपानी तथा सरसफाई डिभिजन कार्यालय र वीरगंज महानगरपालिकाकाे कार्यालय लगायतकाे निकायबाट बाेरिङ जडान भइरहेकाे छ । तर यी निकायहरु बिच समन्वय र सहकार्य नहुँदा कुनै टाेल र बस्तीमा एउटा पनि बाेरिङ जडान हुन सकेकाे छैन भने कुनै ठाउँमा थुप्रै बाेरिङहरु जडान भएका छन् ।
वीरगन्ज महानगरपालिका अन्तगर्तको रानिघाट क्षेत्रमा तीन सय मिटरको दुरीमा एक दर्जन बाेरिङ जडान भएकाे छ ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय पर्सा नजिक नै पर्ने महानगरको वडा नम्बर ९, वडा नम्बर १० र वडा नम्बर ११ मा पर्ने रानिघाट क्षेत्रमा एक दर्जन जति डिप बोरिङ जडान भएको पाएको हो ।
वडा नम्बर ९ मा रहेको जिल्ला प्रशासन कार्यालय देखि पश्चिममा बनारसी चोक हुँदै एकसय मिटरको दुरीमा ३ वटा र उतरको गल्लीमा तीन सय मिटरको दुरीमा ६ वटा डिप बोरिङ जडान भएको देखिएको छ । खानेपानीको अभाव भएको क्षेत्रमा डिप बोरिङ जडानको माग र आवश्यकता ध्यानमा राखेर बाेरिङ जडान गर्नु पर्नेमा कुनैपनि प्रकारको मापदण्ड पालना नभएको स्पष्ट रुपमा देखिन्छ ।
यति सम्म कि जिल्ला प्रशासन कार्यालय पर्सा नजिक नै एकसय मिटरको दुरीमा ३ वटा डिप बोरिङ जडान भएको पनि अवस्था छ । पछिल्लो एक महिनाको अवधीमा ३ सय मिटरमा जडान भएको डिप बोरिङ जडानमा मापदण्ड विपरीत हचुवाको भरमा बोरिङ जडान भएको स्थानीयबासीले आरोप लगाएका छन ।
राजनितिक पहुँचकाे आधारमा मापदण्ड विपरीत आवश्यकता भन्दा बाहिरको क्षेत्रमा डिप बोरिङ जडान भएको उनीहरुको भनाई छ । राजनितिकि दलका नेता कार्यकर्ता नै उपभाेक्ता समिति मार्फत डिप बोरिङ जडान गरेकाले आवश्यकता भन्दा पनि पहुचको आधारमा भएको देखिएको छ । अझै पनि साेही क्षेत्र दुई मिटर भित्र दुईटा बाेरिङ पनि फेरी अर्काे बाेरिङ जडान भइरहेकाे छ ।
यती धेरै बाेरिङ जडान भएकाे क्षेत्रमा खानेपानी संस्थानकाे ओभर हेड ट्यांकीकाे खानेपानीकाे लाइन समेत रहेकाे छ ।
वीरगंज महानगरपालिकाको ३२ वटै वडामा खानेपानी समस्या छ । वीरगंजकाे वडा नम्बर १९ विन्दवासिनी र वडा नं. २४ रामगढवामा खानेपानीकाे ठूलाे समस्या छ । खानेपानी समस्या समाधानका लागि मधेस प्रदेश सरकार, नेपाली सेना, वीरगंज महानगरपालिका, खानेपानी संस्थान, स्थानिय जनप्रतिनिधिले टंयाकी मार्फत पानी वितरण गरिरहेका छन् ।
मतदाता नभएकाे बस्तीमा डिप बाेरिङ जडान भएन
वीरगंज महानगरपालिकाको वडा नम्बर २४ पशुपति विद्यालय देखि ज्ञानदा एकेडमी स्कुल सम्म एक वटा पनि डिप बोरिङ जडान नभएको स्थानीयबासीले गुनासो गरेका छन । महानगरपालिकाको नयाँ बस्तीको रुपमा रहेको उक्त बस्तीमा करिब एक सय घरदुरी रहेका छन् । तर ति बस्तीका बासीहरु स्थानिय मतदाता नभएकाेले कसैकाे ध्यान पुग्न नसकेकाे स्थानीयहरु बताउँछन ।
अहिले उक्त बस्तीमा बिहान र बेलुका गरी खानेपानी टंयाकी बाट पानी वितरण भईरहेको स्थानिय बिनोद चौरसीयाले बताए । उनका अनुसार अहिले खानेपानीको लागी टंयाकीको आसमा स्थानीयबासी बाँचीरहेका छन ।
वर्षौंदेखि अनवरत पानी आउने चापाकलहरूमा पानी सुक्न थालेको छ । पानी पर्याप्त नपर्दा गर्मी अचाक्ली बढेको छ । सर्वसाधारण मिनरल र जारको पानी किनेर खान बाध्य भएका छन् ।
एउटा बाेरिङ जडानमा ७ देखि ८ लाख सम्म खर्च
खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन कार्यालय वीरगंजका प्रमुख विपुल लाल दासले महानगरपालिकामा खानेपानीको अभाव भएको ठाउँमा तत्काल समस्या समाधानकाे लागि उपभाेक्ता समिति मार्फत डिप बोरिङ जडान भएको जानकारी दिए ।
उनले एक वटा डिप बोरिङ जडानमा करिब ४० देखि ६० घरलाई खानेपानीको सुबिधा उपलब्ध गराउन करिब साढे ७ देखि ८ लाख सम्म खर्च भईरहेको बताए । उनका अनुसार महानगरपालिकाको क्षेत्रमा जडान भएको डिप बोरिङ जडान, पानी सप्लाई टयांकी, फिटिङ सम्ममा यति रकम खर्च भईरहेको अवस्था छ ।
घना बस्ती भएका कारण एउटै ठाँउमा धेरै बाेरिङ जडान गर्नु परेकाे प्रमुख दासकाे भनाई छ । अहिले नजिक नजिकको दुरीमा भन्दा पनि आवश्यकता र घरको संख्या बमोजिम डिप बोरिङ जडान भएको कार्यालय प्रमुख दासले बताए ।
उपभोक्ता समितिले आवश्यकता र वडा तहमा समन्वय गरेर नै डिप बोरिङ जडान भएकाले खासै समस्या नभएको उनले बताए ।
टेण्डर मार्फत डिप बोरिङ जडान गर्न समय लाग्ने भएकाले छिटोसुबिधा उपलब्ध गराउने उद्येश्यले नै उपभोक्ता समिति मार्फत अगाडी बढेको दासले बताए ।
दासका अनुसार कार्यालय मार्फत गत आव ०८१/०८२ मा पर्सामा ९४ वटा डिप बोरिङ जडान भएको अवस्था छ । जस मध्ये वीरगंज महानगरपालिकाकाे विभिन्न वडामा मात्र ८७ वटा बाेरिङ जडान भएकाे छ । यसका साथै नयाँ आर्थिक बर्षमा पनि डिप बाेरिङहरुकाे जडान भइरहेकाे उनले वताए । साउन महिनामा भएकाे बाेरिङ जडानकाे एकिन तथ्यांक अहिले भन्न नसकिने उनले भने ।
जिल्ला विपद् व्यवस्थान समितसंगै छैन जडान भएकाे डिप बाेरिङकाे तथ्यांक
जिल्ला विपद व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष समेत रहेका पर्साका प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश अर्यालले खानेपानीको अभाव भएको महानगरपालिकाको क्षेत्रमा लगातार भईरहेको डिप बोरिङ जडानको वास्तविक तथ्यांक नभएको बताए ।
महानगरपालिकाको एकै वडामा आवश्वयकता भन्दा बढि डिप बोरिङ जडान भएको भन्दै जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले बोरिङ जडानमा आवश्यकताकाे आधारमा मात्र गर्न जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले निर्णय गरेकाे बताए ।
खानेपानीको चरम अभाव भएको भन्दै सहज आपुर्तीको लागी बोरिङ जडान भएको हो भएपनि अहिले लागत संकलन भईरहेकाले यकिन तथ्यांक उपलब्ध नभएको उनले बताए । अहिले पनि केही क्षेत्रमा खानेपानीको अभाव रहेकाले त्यहाँ सहज रुपमा खानेपानीको सुविधा उपलब्ध गराउने काम भईरहेको प्रमु जिल्ला अधिकारी अर्यालले बताए ।
खानेपानीको समस्या भएको क्षेत्रमा बोरिङ जडानमा डिप बोरिङको लगत संकलन गर्ने, खानेपानी अभाव रहेका क्षेत्रको पहिचान गर्ने, आवश्यकता पहिचान भएका क्षेत्रमा पानी आपूर्तिको अवधारणापत्र तयार गर्ने, वास्तविक रूपमा खानेपानी अभाव भएका क्षेत्रको पहिचान गर्ने गरी काम गर्न निर्देशन दिईएको उनले वताए ।
वीरगंज महानगरपालिकाले पनि डिप बाेरिङ जडान गरेपनि तथ्यांकाे लागि वीरगंज महानगरपालिकाकाकाे सुचना अधिकारी सुनिल कुमार कर्णसंग बुझ्दा आफु समक्ष अहिले तथ्यांक उपलब्ध नभएकाे वताए । उनले वातावरण तथा विपद् व्यवस्थापन महाशाखा प्रमुख राकेश साहसंग बुझ्न भने । तर प्रमुख साहकाे फाेन नउठेका कारण सम्पर्क हुन सकेन ।
विपद् र संकटकाे बेला पनि अनियमितता भइरहेकाे गुनासाे
विपद् र संकटकाे बेला पनि सराेकारवालाहरुले एकद्वार प्रणाली लागु नगरेकाे स्थानियहरुले गुनासाे गरेका छन् । आवश्यकताकाे पहिचान गरि एकद्वार प्रणालीबाट डिप बाेरिङ जडान हुनु परेमा मनाेपरी तरिकाले भइरहेकाे उनीहरुकाे भनाई छ । त्यासमा पनि ब्यक्तिले डिप बाेरिङ जडान गर्दा दुई देखि ३ लाख सम्म लाग्ने खर्च सरकारी निकायले गर्दा ७ देखि ८ लाख रुपैया लाग्ने गरेका कारण अनियमितता भइरहेकाे स्थानियहरुकाे भनाई छ ।
त्यसमा पनि कुनै निकायले पनि एकिन तथ्यांक बताउन नमानेका कारण दाेहाेराे भुक्तानीकाे पनि अशंका रहेकाे एक स्थानिय नेताले वताए । विपद् र संकटकाे बेला मानवताकाे नताले भएनि समस्या समाधानमा मार्फत ध्यान हुनु पर्नेमा यहाँ भाेटकाे राजनितिक र उपभाेक्ता समितिकाे नाममा कार्यकर्ता पाल्ने काम मात्र भएकाे ति नेताकाे भनाई थियाे ।
